Παρακάτω θα παρουσιαστούν τα στάδια ανάπτυξης λόγου και ομιλίας τα οποία βασίζονται στο μέσο όρο.

Όλα τα παιδιά είναι διαφορετικά μεταξύ τους και το καθένα από αυτά έχει το δικό του ρυθμό. Εάν παρατηρήσετε κάτι ανησυχητικό στην ανάπτυξη του παιδιού σας απευθυνθείτε άμεσα σε κάποιον λογοθεραπευτή.

0-6 ΜΗΝΩΝ

  • Τρομάζει με ήχους.
  • Αναγνωρίζει ήχους.
  • Διακρίνει έναν ήχο από έναν άλλον (π.χ αλουμινόχαρτο, κλειδιά). Αφού συνηθίσει σε έναν ήχο αντιδρά στον άλλον ήχο.
  • Στρέφει το κεφάλι για να εντοπίσει την πηγή του ήχου.
  • Παράγει ήχους που δίνουν ευχαρίστηση και δυσαρέσκεια ( γελάει, ξεφωνίζει, κλαίει, φωνάζει, θορυβεί).
  • Χρησιμοποιεί διαφορετικό κλάμα για να εκφράσει διαφορετικές ανάγκες.
  • Χαμογελάει όταν του μιλάνε.
  • Χρησιμοποιεί τα φωνήματα(π, μπ, μ) όταν μουρμουρίζει.

7-12 ΜΗΝΩΝ

  • Καταλαβαίνει το ναι και το όχι.
  • Κατανοεί μία συγκεκριμένη λέξη ή φράσης εκτός του όχι.
  • Κατανοεί απλές εντολές.
  • Καταλαβαίνει και αποκρίνεται στο όνομά του.
  • Ακούει όταν του μιλάς (ακολουθεί τη βλεμματική επαφή).
  • Επικοινωνεί μη λεκτικά χρησιμοποιώντας χειρονομίες ή συμπεριφορές.
  • Μιμείται μερικούς ήχους ακόμα και όταν κλαίει μόνο για να προκαλέσει τη προσοχή.
  • Χρησιμοποιεί μεγάλη ποικιλία ήχων όταν μουρμουρίζει (συνδυάζει ήχους για να σχηματίσει συλλαβή).
  • Αναγνωρίζει λέξεις που σχετίζονται με συνηθισμένα αντικείμενα(π.χ κούπα, παπούτσι, χυμός).
  • Παράγει τουλάχιστον 4 διαφορετικούς ήχους που μοιάζουν με σύμφωνα.
  • Παράγει 1 ή περισσότερες λέξεις.
  • Αναμένει ένα συμβάν ή μία ένδειξη.

13-18 ΜΗΝΩΝ

  • Χρησιμοποιεί πρότυπα επιτονισμού ενηλίκων.
  • Διατηρεί τη προσοχή του για δύο λεπτά.
  • Αρχίζει με δική του πρωτοβουλία ένα παιχνίδι ή μία κοινωνική ρουτίνα.
  • Μιμείται απλές λέξεις (μαμά, μπάλα, γεια σου, γάτα, μπισκότο).
  • Παραλείπει μερικά αρχικά σύμφωνα και σχεδόν όλα τα τελικά. • Ακολουθεί απλές εντολές. • Αναγνωρίζει 1 με 3 μέρη του σώματος.
  • Εκφραστικό λεξιλόγιο από 3 έως 20 ή περισσότερες λέξεις(κυρίως ουσιαστικά).
  • Συνδυάζει χειρονομίες και λόγο.
  • Εντοπίζει τα περισσότερα από τα αντικείμενα που επιθυμεί.

19-24 ΜΗΝΩΝ

  • Χρησιμοποιεί λέξεις πιο συχνά.
  • Είναι 25-50% κατανοητό από ξένους.
  • Κατανοεί ρήματα σε πλαίσιο και αρχίζει να συνδυάζει ουσιαστικά και ρήματα.
  • Χρησιμοποιεί τουλάχιστον μία αντωνυμία (μου ή δικό μου ή εσύ ή εμένα ).
  • Απαντάει στην ερώτηση τι είναι αυτό.
  • Παράγει μια ακολουθία μονολεκτικών εκφωνήσεων( 2 ή 3 λέξεων με παύσεις ανάμεσα στις λέξεις).
  • Διασκεδάζει ακούγοντας ιστορίες.
  • Γνωρίζει 4-5 μέρη του σώματος.
  • Ονομάζει μερικά οικεία αντικείμενα.
  • Εκφραστικό λεξιλόγιο 50 με 100 ή και περισσότερες λέξεις.
  • Eκτελεί απλές οδηγίες χωρίς κινητικές ενδείξεις.
  • Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο 300 ή περισσότερων λέξεων.

2-3 ΕΤΩΝ

  • Ο λόγος είναι καταληπτός 50-75%.
  • Κατανοεί το ένα- πολλά.
  • Κατανοεί χωρικές έννοιες.
  • Δηλώνει την ανάγκη του για τουαλέτα.
  • Ονομάζει και ζητά αντικείμενα.
  • Δείχνει διάφορα μέρη του σώματος.
  • Κατανοεί και ακολουθεί εντολές.
  • Κατανοεί τη λειτουργία βασικών αντικειμένων.
  • Απολαμβάνει να ακούει μικρές ιστορίες , τραγούδια και ρυθμούς.
  • Κάνει ερωτήσεις με 1 ή 2 λέξεις και απαντάει σε ερωτήσεις που εισάγονται με το τι, που καθώς και σε ερωτήσεις με ναι ή όχι.
  • Παράγει βασικές προτάσεις χρησιμοποιώντας φράσεις με 3- 4 λέξεις οι οποίες περιλαμβάνουν και βασικά ρήματα.
  • Χρησιμοποιεί μερικές προθέσεις ( μέσα, πάνω, κάτω) , άρθρα, ενεστώτα, πληθυντικό αριθμό.
  • Έχει αντιληπτικό λεξιλόγιο 500 ή 900 ή περισσότερων λέξεων.
  • Έχει εκφραστικό λεξιλόγιο 50 έως 250 ή περισσότερων λέξεων. Στο στάδιο αυτό παρατηρείται ραγδαία η  ανάπτυξη του εκφραστικού λεξιλογίου. Περιμένουμε ακόμα να κάνει γραμματικά λάθη.
  • Κατανοεί πολλά από αυτά που ακούει.
  • Χρησιμοποιεί σωστά τα φωνήεντα.
  • Χρησιμοποιεί περίπου 27 φωνήματα.
  • Χρησιμοποιεί το βοηθητικό ρήμα είναι στις προτάσεις του.
  • Χρησιμοποιεί μερικά ομαλά ρήματα στον αόριστο (π.χ τρέχω- έτρεξα), αντωνυμίες (δικό μου- δικό σου) και προστακτική (βάλε, πάρε, πήγαινε, δώσε, άσε).

3-4 ΕΤΩΝ

  • Ομαδοποιεί αντικείμενα (ζώα, παιχνίδια, φαγητά).
  • Καταλαβαίνει τη λειτουργία των αντικειμένων.
  • Κατανοεί αντίθετες έννοιες (μεγάλο- μικρό, μέσα- έξω, σταματώ- ξεκινώ) και βασικές περιγραφικές έννοιες.
  • Ακολουθεί σύνθετες οδηγίες. • Ρωτάει και απαντάει σε ερωτήσεις (ποιος, τι, που, γιατί). • Κάνει πιο συχνές ερωτήσεις και ζητάει διευκρινίσεις στις απαντήσεις του. Δίνει λογικές απαντήσεις σε ερωτήσεις ( π.χ τι κάνεις όταν…).
  • Εκφράζει βασικά συναισθήματα.
  • Χρησιμοποιεί προτάσεις 4-5 λέξεων.
  • Αναγνωρίζει αντικείμενα με το όνομά τους.
  • Χρησιμοποιεί πιο συχνά ουσιαστικά και ρήματα.
  • Έχει αίσθηση του παρελθόντος και του μέλλοντα.
  • Το αντιληπτικό λεξιλόγιο είναι 1200 – 2000 λέξεις.
  • Το εκφραστικό λεξιλόγιο είναι 800-1500 λέξεις.
  • Ο λόγος του είναι 80% καταληπτός.
  • Η γραμματική βελτιώνεται. Επιμένουν κάποια λάθη.
  • Σωστή χρήση ρημάτων είμαι και είναι.
  • Βάζει 2 γεγονότα σε σωστή χρονολογική σειρά.
  • Συμμετέχει σε συζητήσεις.
  • Συνεπής χρήση ομαλού πληθυντικού, κτητικών αντωνυμιών και αόριστου χρόνου.

4-5 ΕΤΩΝ

  • Κατανοεί τις έννοιες των αριθμών έως το 3.
  • Μετράει έως το 10 μηχανικά.
  • Αναγνωρίζει τα βασικά χρώματα.
  • Το αντιληπτικό λεξιλόγιο είναι 2800 λέξεις και παραπάνω.
  • Το εκφραστικό λεξιλόγιο είναι 900-2000 λέξεις.
  • Σωστή χρήση της γραμματικής στις προτάσεις.
  • Κάνει προτάσεις 4-8 λέξεις.
  • Απαντάει σε ερωτήσεις που αποτελούνται από 2 μέρη.
  • Ρωτά για ορισμούς λέξεων.
  • 90% ακρίβεια στη παραγωγή συμφώνων.
  • Οι ξένοι συνήθως το καταλαβαίνουν.
  • Μεταφέρει εμπειρίες από το σχολείο, την παιδική χαρά.
  • Δίνει προσοχή σε μία ιστορία. Απαντάει σε απλές ερωτήσεις σχετικά με αυτές.
  • Αναδιηγείται μία ιστορία που ακούει.
  • Χρησιμοποιεί: κτητικές αντωνυμίες, μέλλοντα και συγκριτικά μορφήματα.
  • Ονομάζει κατηγορίες.
  • Περιγράφει τη χρήση αντικειμένων.
  • Επαναλαμβάνει σύνθετες προτάσεις.
  • Περιγράφει μία διαδικασία(π.χ τι κάνεις όταν σηκώνεσαι το πρωί).

5-6 ΕΤΩΝ

  • Ονομάζει 6 βασικά χρώματα.
  • Ονομάζει 3 βασικά σχήματα.
  • Ακολουθεί εντολές που αποτελούνται από 3 μέρη.
  • Κατανοεί χρονικές/ διαδοχικές έννοιες. Κάνει ερωτήσεις με το Πως.
  • Απαντά λεκτικά στο γεια και στο τι κάνεις. • Χρησιμοποιεί σωστά παρελθοντικούς χρόνους και μέλλοντα.
  • Χρησιμοποιεί συνδέσμους.
  • Ονομάζει τα αντίθετα.
  • Λέει τις ημέρες με τη σειρά.
  • Μετράει μηχανικά έως το 30.
  • Ανταλλάσει πληροφορίες και κάνει ερωτήσεις.
  • Χρησιμοποιεί σύνθετες προτάσεις με λεπτομέρειες.
  • Κάνει αναδιήγηση μιας ιστορίας με ακρίβεια.
  • Περιγράφει αντικείμενα και καταστάσεις χρησιμοποιώντας επιθετικούς προσδιορισμούς.
  • Δίνει ορισμούς λέξεων.
  • Τραγουδά ολόκληρα τραγούδια και απαγγέλει παιδικά ποιήματα.
  • Επικοινωνεί εύκολα με ενήλικες και άλλα παιδιά.